Sports·July 20, 2026 at 02:23 AM

Cuộc đua mở “con đường tơ lụa trên băng”

Khi vấn đề Bắc cực ngày càng được quan tâm ở châu Âu, châu Á cũng đẩy nhanh cuộc đua mở tuyến hàng hải Bắc cực - được ví như “con đường tơ lụa trên băng”. Bên cạnh lý do chống biến đổi khí hậu và cải thiện vận tải biển, động lực thiết lập tuyến hàng hải này còn từ các toan tính an ninh năng lượng, khả năng tiếp cận tài nguyên và vị thế chiến lược.

Châu Á nhập cuộc Trung tuần tháng 7, hãng tàu Sea Legend Shipping (Trung Quốc) khai trương tuyến vận tải container định kỳ hàng tuần giữa Trung Quốc và châu Âu thông qua Tuyến đường biển phía Bắc (NSR). Từ ngày 12-8 đến 27-10, Sea Legend sẽ thực hiện 8 chuyến tàu qua Bắc Băng Dương. Chuyến đầu tiên do tàu Dubai Tower (sức chở 1.740TEU) đảm nhiệm, khởi hành từ Trung Quốc và dự kiến cập cảng Felixstowe (Anh) ngày 5-9. Kế hoạch khai thác lần này được xây dựng theo mô hình dịch vụ tàu tuyến, vận hành theo lịch trình cố định 1 chuyến/tuần trong mùa hàng hải Bắc cực, khi các chỏm băng đã tan chảy. Sea Legend Shipping tuyên bố tuyến NSR sẽ giúp giảm 50% lượng khí thải của tàu so với các tuyến hàng hải phía Nam nhờ khoảng cách vận chuyển ngắn hơn giữa châu Á và Bắc Âu. Theo tờ The Diplomat, việc triển khai tuyến dịch vụ diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc tiếp tục mở rộng hoạt động thương mại và hiện diện tại Bắc cực thông qua sáng kiến Con đường Tơ lụa vùng cực. Nhiều quốc gia khác cũng đang tích cực tham gia. Hàn Quốc cam kết chi hơn 400 triệu USD cho cơ sở hạ tầng hàng hải Bắc cực và có kế hoạch gửi một tàu container thử nghiệm từ Busan đến Rotterdam (Hà Lan) vào tháng 9 này, nhằm rút ngắn hành trình qua kênh đào Suez, từ 40 ngày còn khoảng 20 ngày. Nhật Bản đang đóng một tàu phá băng nghiên cứu Bắc cực mới, cập nhật chiến lược Bắc cực và tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực khoa học, quản trị. Tổng thống Nga Vladimir Putin đã gặp Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi bàn về vận tải biển Bắc cực vào cuối năm 2025. Tập đoàn Rosatom của Nga đã ký các thỏa thuận hợp tác với DP World của Dubai và tìm cách thu hút sự hợp tác của Ấn Độ trong lĩnh vực hậu cần trên NSR. Địa lý, khí hậu và địa chính trị Chạy dọc theo bờ biển Bắc cực của Nga từ biển Barents đến eo biển Bering, tuyến NSR đang là hành lang then chốt trong tính toán của Nga, Trung Quốc và Ấn Độ trước những động thái từ Mỹ và NATO. Nó được xem như một lựa chọn mới khi Biển Đỏ và các tuyến hàng hải truyền thống liên tục bất ổn. Về lý thuyết, tuyến đường này rút ngắn khoảng 7.000km hành trình Á-Âu so với kênh đào Suez. Tuy nhiên, theo giới quan sát, đây vẫn là tuyến đường mang tính mùa vụ, đầy rủi ro chính trị và phụ thuộc vào cơ sở hạ tầng. Địa hình tuyến đường này cũng tạo ra một điểm nghẽn chiến lược tại eo biển Bering, nằm giữa Alaska và Nga, nơi mọi tàu thuyền sử dụng NSR đều phải đi qua. Vị trí này khiến nơi đây trở thành một trong những điểm nghẽn hàng hải nhạy cảm nhất về mặt chiến lược trên thế giới. Với các nhà vận chuyển châu Á, NSR không phải tuyến thương mại trung lập, mà đi thẳng qua một khu vực có nhiều rủi ro an ninh. Tháng 9 tới, chuyến vận chuyển container thử nghiệm của Hàn Quốc từ Busan đến Rotterdam sẽ được theo dõi sát sao. Kết quả chuyến đi này có thể cho thấy tương lai thực sự của vận tải biển Bắc cực rõ hơn mọi mô hình khí hậu. Sau cùng, yếu tố thúc đẩy tuyến hàng hải Bắc cực không chỉ là băng tan, mà còn là các quyết định đầu tư và chính sách từ EU, Washington và Bắc Kinh. Báo cáo Đánh giá An toàn và Vận tải biển năm 2026 từng cảnh báo, dù có tiềm năng rút ngắn thời gian vận chuyển, Bắc cực vẫn là một trong những môi trường rủi ro cao nhất đối với vận tải biển thương mại do các lệnh trừng phạt và địa chính trị. Nhiều hãng vận tải lớn của phương Tây như Maersk, CMA CGM, Hapag-Lloyd... đã rút lui vì lo ngại rủi ro trừng phạt, chi phí bảo hiểm và vấn đề môi trường. Mitsui OSK Lines (MOL), hãng vận tải biển lớn nhất Nhật Bản và là nhà đầu tư lâu năm vào hạ tầng khí hóa lỏng (LNG) của Nga, đã phải sửa hợp đồng thuê 4 tàu vận chuyển khí đốt ở Bắc cực sau khi Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) áp đặt lệnh trừng phạt đối với dự án Arctic LNG 2 của Nga, dẫn đến thua lỗ. Biến đổi khí hậu có thể đang làm tan chảy băng, nhưng cũng gây ra hiện tượng thời tiết cực đoan và khó lường hơn. Dù các nhà nghiên cứu dự báo Bắc cực có thể chứng kiến “ngày không băng” đầu tiên trước năm 2030, điều này không có nghĩa tuyến hàng hải tại đây sẽ sớm mở quanh năm cho tàu thương mại.

This is a summary. Read the full article at the original source.

Read full article at sggp_org_vn

Back to news feed