Er is een veldgids over waterschildpadden in Portugal opgesteld

In een gesprek met persbureau Lusa verklaarde bioloog Pedro Alves dat de „Veldgids voor de waterschildpadden van Portugal” bedoeld is voor iedereen die meer wil weten over de negen soorten die in het land voorkomen, onder meer in rivieren, beken en vijvers, en op andere locaties met permanent of tijdelijk water. „Er zijn negen soorten waterschildpadden in Portugal: zeven daarvan zijn exotische soorten die door de mens in de ecosystemen zijn geïntroduceerd, en twee zijn inheems”, merkte de bioloog op. Pedro Alves legde uit dat de exotische of invasieve soorten concurreren met de twee inheemse soorten die in het land voorkomen, de Europese moerasschildpad (Emys orbicularis) en de mediterrane moerasschildpad (Mauremys leprosa), en voegde eraan toe dat moerasschildpadden al lang vóór de mens bestonden. „Deze exotische waterschildpadden concurreren met de inheemse soorten om voedsel en territorium – met name om plaatsen voor thermoregulatie, aangezien ze de zon nodig hebben om op te warmen. Omdat ze robuuster zijn, kunnen ze onze inheemse soorten uit hun leefgebieden verdrijven, waardoor deze daaronder lijden”, benadrukte hij. De bioloog drong erop aan dat invasieve soorten niet door het publiek uit hun ecosystemen mogen worden verwijderd; mocht verwijdering toch plaatsvinden, dan mag dit alleen worden uitgevoerd door bevoegde autoriteiten, zoals de Dienst voor Natuur- en Milieubescherming (SEPNA) van de GNRof het Instituut voor Natuurbehoud en Bossen (ICNF). „We moeten de autoriteiten inderdaad waarschuwen om deze dieren op te halen zodra ze zijn geïdentificeerd“, benadrukte de specialist. Volgens biologen uit Palombar is „deze baanbrekende gids een fundamenteel, veelzijdig hulpmiddel dat niet alleen iedereen die deze unieke wezens met een eeuwenoude geschiedenis bestudeert en bewondert, zal begeleiden en informeren, maar ook zal inspireren.” „Met deze gids kan iedereen de negen soorten moerasschildpadden identificeren die in de waterrijke gebieden van Portugal voorkomen, en vervolgens bijdragen aan het beheer ervan of vaststellen of een exemplaar een inheemse soort is of een invasieve exotische soort die moet worden verwijderd“, aldus Pedro Alves. Aangezien deze dieren semi-aquatisch zijn, hebben ze permanente of tijdelijke waterlichamen nodig; ze komen vaker voor in het midden en zuiden van het land, zoals het geval is bij de mediterrane moerasschildpad. De gestreepte moerasschildpad komt daarentegen verder naar het noorden voor, in regio’s zoals Minho, het noordoosten van Trás-os-Montes of het Nationaal Park Peneda-Gerês. „Toch worden ze met uitsterven bedreigd, aangezien waarnemingen steeds zeldzamer zijn geworden“, legden de biologen van Palombar uit. Deze veldgids is samengesteld in het kader van het project „Water Bridges – Bescherming van de gestreepte-nek-waterschildpad“. „De publicatie van deze gids is het resultaat van een milieueducatieproject dat ons in contact bracht met de ouderen in het Internationaal Natuurpark van de Douro, waardoor we actief bewustwording konden creëren en inheemse exemplaren konden terugbrengen naar hun natuurlijke leefgebied”, aldus Palombar. De gids bevat ook een hoofdstuk met de eerste dichotomische sleutel die is ontwikkeld voor het identificeren van moerasschildpadden in Portugal, waarmee zowel de inheemse soorten op het nationale grondgebied als de geïntroduceerde soorten in de praktijk kunnen worden geïdentificeerd. De Veldgids voor de waterschildpadden van Portugal is samengesteld door de biologen Pedro Alves, Leonor de Carvalho en Sandra Fernandes van Palombar, die allen hebben deelgenomen aan diverse projecten voor het behoud van wilde dieren, waaronder projecten gericht op inheemse waterschildpadden. Het onderzoek en de ontwikkeling van de gids vonden plaats in 2025/2026 en werden gefinancierd door het Erasmus+-programma van de Europese Unie (EU).