Top·July 17, 2026 at 12:05 PM

Học tiếng Anh thời AI sao cho hiệu quả?

AI có thể giải thích ngữ pháp, sửa bài và phản hồi trong vài giây, nhưng học sinh chỉ tiến bộ khi biết tự suy nghĩ, còn giáo viên phải giúp các em hiểu con đường dẫn tới đáp án.

Ngày 17-7, Báo điện tử Tuổi Trẻ phối hợp DOL English - IELTS Đình Lực tổ chức talkshow "Phương pháp học tiếng Anh cho trẻ tiểu học và THCS trong thời đại AI", với sự tham gia của nhà quản lý giáo dục, chuyên gia học thuật, giáo viên và học sinh. Học để sử dụng tiếng Anh, không chạy theo chứng chỉ ThS Trần Thị Hồng Thủy - thạc sĩ giảng dạy tiếng Anh, hiệu trưởng Trường THCS và THPT Trần Đại Nghĩa (TP.HCM) - nhận định mục tiêu học tiếng Anh của học sinh tiểu học và THCS đã có sự chuyển dịch rõ rệt. Trước đây, cô nhận thấy việc học thường tập trung vào từ vựng, ngữ pháp và kết quả thi cử. Hiện nay, tiếng Anh dần trở thành ngôn ngữ để giao tiếp, thực hành trong đời sống và tiếp cận tri thức. Giờ thì ngày càng nhiều học sinh giao tiếp thoải mái bằng tiếng Anh trong giờ học, giờ ra chơi, khi tham gia hoạt động ngoại khóa hoặc chơi board game... Một số trường cũng triển khai dạy toán, khoa học và các môn học khác bằng tiếng Anh. Theo cô Thủy, những thay đổi này cho thấy tiếng Anh đang trở thành công cụ học tập và ứng dụng. Dù công nghệ phát triển đến đâu, mục tiêu cốt lõi vẫn là giúp học sinh hình thành năng lực sử dụng ngôn ngữ, biết tư duy và vận dụng kiến thức vào tình huống thực tế. NCS Hà Đặng Như Quỳnh - Giám đốc Học thuật DOL English - cho rằng một học sinh có chứng chỉ cao nhưng không dám mở lời trong một sự kiện, hoạt động mang yếu tố quốc tế thì chứng chỉ ấy chưa "hoàn thành sứ mệnh". Do đó, ở từng cấp học như tiểu học hay THCS, cần ưu tiên hình thành tư duy sử dụng ngôn ngữ cho học sinh. Cô ví từ vựng như những viên gạch, còn tư duy là kỹ năng xây nhà. Một học sinh biết 300 từ nhưng có thể ghép thành ý, thành câu và kể được câu chuyện của mình sẽ sử dụng tiếng Anh hiệu quả hơn một em thuộc 1.000 từ nhưng chưa biết kết nối. AI sửa lỗi tức thời, nhưng học sinh phải tự làm bài Bạn Huỳnh Nguyễn Xuân Phúc - cựu học sinh Trường THCS Lê Văn Tám, đạt IELTS 7.5 từ lớp 8 và trúng tuyển lớp 10 chuyên Anh Trường Phổ thông năng khiếu - cho biết thường sử dụng AI trung bình khoảng một giờ mỗi ngày. Phúc thường dùng AI để giải thích những điểm ngữ pháp khó, chuẩn bị bài trước khi đến lớp và ôn lại kiến thức. Mỗi tối khi gặp câu hỏi khó mà không thể hỏi ngay thầy cô hoặc bạn bè, bạn sẽ hỏi AI. AI cũng có thể tạo bài tập trắc nghiệm, điền khuyết hoặc đặt câu theo phần kiến thức vừa học. Sau khi Phúc làm xong bài, AI sẽ giúp chỉ ra lỗi sai, giải thích nguyên nhân và gợi ý cách sửa. Trong kỳ thi tuyển sinh lớp 10, Phúc cũng dùng AI sắp xếp kiến thức ôn tập. Em có thể nhập những nội dung cần ôn, yêu cầu AI chia thành từng phần và thiết lập trình tự luyện tập. Phúc nói: "Để tránh phụ thuộc, mình mới nhờ AI gợi mở hướng chỉ khi đã thử nhiều cách nhưng vẫn bế tắc. Mình không yêu cầu công cụ giải bài rồi chép đáp án, mà dùng AI để tìm phương pháp, sau đó tự hoàn thành và đối chiếu kết quả". Thầy Trần Thiện Minh - giáo viên IELTS và SAT tại DOL English, hai lần đạt IELTS 9.0 tuyệt đối - cho biết AI nên được xem là một "trợ lý học tập". Theo thầy, với một bài viết hoặc bài luận, nếu đưa nguyên đề bài cho AI rồi sao chép toàn bộ câu trả lời là "thất sách". Học sinh có thể hoàn thành nhiệm vụ nhanh nhưng không rèn được khả năng phát triển ý, lập luận và sử dụng ngôn ngữ. Thầy Minh cho rằng AI phù hợp hơn khi đóng vai trò một "cú hích". Nếu học sinh đã tự suy nghĩ nhưng vẫn bí ý, chưa biết triển khai luận điểm hoặc chưa tìm được cách diễn đạt, công cụ có thể đặt câu hỏi gợi mở, đề xuất hướng phát triển hoặc phân tích vì sao một câu chưa tự nhiên. "Học sinh chưa vững có thể yêu cầu AI giải thích chậm hơn, chia nhỏ kiến thức và bổ sung ví dụ. Những em tiếp thu nhanh có thể tăng độ khó và đào sâu nội dung. Tuy nhiên, công cụ càng mạnh, người học càng cần kỷ luật để không để AI suy nghĩ thay mình", thầy Minh nói. Giáo viên phải chuyển từ dạy đáp án sang dạy cách nghĩ Về phía giáo viên, NCS Hà Đặng Như Quỳnh cho rằng AI vừa là trợ lý, vừa đặt ra thách thức cho việc dạy ngoại ngữ. Công nghệ đóng vai trò nào phụ thuộc vào cách người học và giáo viên sử dụng. Cô Quỳnh cho rằng giáo viên cần chuyển từ truyền đạt kiến thức sang hướng dẫn học sinh nghĩ như thế nào, lựa chọn con đường nào và kiểm chứng thông tin ra sao. Ví dụ tại DOL, phương pháp Linearthinking được sử dụng để giúp học sinh nhìn thấy cấu trúc của ngôn ngữ và lập luận. Chẳng hạn khi học từ vựng, các em được hướng dẫn cách nhóm và liên kết từ; khi viết câu, các em chia câu thành từng thành phần; khi đọc, các em xác định mạch logic giữa các ý. Với trẻ tiểu học, cô Quỳnh gợi mở nội dung học tập có thể được thầy cô kết hợp cùng các ứng dụng AI để chuyển thành trò chơi và hoạt động trực quan. Điển hình, một đồng nghiệp của cô đã sử dụng AI để tạo một trò chơi lấy cảm hứng từ Pokémon, lồng ghép kiến thức tiếng Anh vào các nhiệm vụ tăng dần theo cấp độ. "Với học sinh THCS, AI có thể đóng vai 'đối thủ tranh luận', đưa ra quan điểm trái chiều, phân tích lỗ hổng trong luận điểm và nhận diện lỗi lập luận. Học sinh phải tự xem xét phản hồi, điều chỉnh và làm cho quan điểm của mình chặt chẽ hơn", cô Quỳnh nói thêm. Trong khi đó, thầy Thiện Minh cho rằng vai trò của giáo viên càng quan trọng khi học sinh có thể tiếp cận lượng tài nguyên gần như vô hạn. Người thầy cần giúp các em xác định mục tiêu, chọn nguồn kiến thức, kiểm chứng câu trả lời và hiểu thời điểm phù hợp để sử dụng AI. "AI có thể cá nhân hóa bài tập, tốc độ và độ khó, nhưng thiếu sự thấu hiểu về cảm xúc, áp lực và hoàn cảnh của học sinh. Công nghệ mở rộng cơ hội học tập, còn giáo viên giữ vai trò định hướng để cơ hội ấy tạo ra năng lực thật", thầy Thiện Minh nói.

This is a summary. Read the full article at the original source.

Read full article at tuoitre

Back to news feed