Politics·August 1, 2026 at 03:05 PM

Maden işçilerine özel hak: 6 ay kıdem şartı olmadan işe iade hakkı devrede

Maden sektöründeki yüksek riskler sebebiyle yer altı maden işçilerine özel yasal haklar, mesai süreleri, izin günleri ve ücret standartları bulunuyor.

AK Parti Milletvekili ve eski SGK Başmüfettişi Resul Kurt, Star gazetesindeki son yazısında madencilik mesleğinin resmi çalışma koşullarını yazdı.Çalışma hayatının en tehlikeli alanlarından biri olan yer altı madenciliği; dar alanlarda bulunma, zehirli gaz ihtimali, göçük tehlikesi, yetersiz havalandırma, yoğun toz ve zorlu tahliye şartları gibi belirgin risk faktörlerini barındırıyor.Bu tehlikeli koşullar sebebiyle mevzuat, bu alanda mesai yapan personelin çalışma saatleri, fazla mesai şartları, maaş dengesi, dinlenme zamanları ve iş sağlığı önlemleri için özel standartlar öngörüyor.İş Kanunu kapsamında, yer altı maden ocaklarında mesai yapan personelin vardiya planlamasında üst sınırlar net olarak çizilmiş durumda. Günlük azami mesai en fazla 7,5 saat, haftalık azami mesai ise en fazla 37,5 saattir.İşçinin ocak girişinden itibaren kuyulara, galeri ve dehlizlere inmesi, asıl varış noktasına ulaşması ve mesai bitiminde dışarı çıkması için harcadığı sürelerin tamamı kanunen çalışma süresine dahil edilir. Hesaplama yalnızca fiilen üretim yapılan zaman üzerinden yürütülemez.Yer altı madenciliğinde fazla mesai yaptırılması ilke olarak yasaklanmıştır. Yalnızca kanunda açıkça belirtilen zorunlu hallerde veya olağanüstü durumlarda istisnai olarak mesai istenebilir.Bu tür durumlarda, haftalık 37,5 saati aşan her bir saat için ödenecek ek mesai ücreti, normal saatlik kazancın en az yüzde 100 zamlı hali üzerinden hesaplanır.Öte yandan, yer altı işçilerinin dinlenme haklarında da artırıma gidilmiştir. Personelin kıdemine göre belirlenen yıllık ücretli izin sürelerine kanun gereği 4 gün ilave edilir.Sektörde çalışanların mali hakları da kanunla koruma altındadır. 3213 sayılı Maden Kanunu'nun Ek 9. maddesine göre; linyit ve taş kömürü çıkarılan tesislerin yer altı bölümlerinde görev yapan işçilerin aylık ödemeleri, güncel asgari ücret tutarının 2 katından daha düşük belirlenemez.Kanunun 72. maddesi doğrultusunda; maden ocaklarında, yer altı veya su altı işlerinde 18 yaşını doldurmamış erkeklerin ve her yaştan kadın personelin çalıştırılması kesin olarak yasaklanmıştır.İş güvencesi tarafında ise yer altı çalışanlarına önemli bir ayrıcalık tanınmıştır. Genel iş hukukunda işe iade davası açabilmek için aranan minimum 6 aylık kıdem şartı, yer altı maden işçileri için uygulanmaz. Gerekli şartları taşıyan işçi, kıdem süresine bakılmaksızın iş güvencesi hükümlerinden faydalanabilir.İşverenin mevzuat uyarınca teknik yükümlülükleri eksiksiz yerine getirmesi hayati önem taşır:Periyodik risk analizleri ve gaz ölçümleriHavalandırma, tahkimat ve tahliye mekanizmalarıPatlamadan korunma dokümanları ve kişisel koruyucu ekipman teminiAcil durum senaryoları ve personel eğitimleriSöz konusu prosedürlerin sadece evrak üzerinde kalmaması, maden sahasında fiilen ve eksiksiz uygulanabilir olması yasal bir zorunluluktur.Şartlara uyulmaması durumunda idari para cezaları, işçilik alacakları ve olası iş kazalarında işverene yüklenen ağır hukuki sorumluluklar gündeme gelmektedir.

This is a summary. Read the full article at the original source.

Read full article at yenicaggazetesi

Back to news feed