World·July 19, 2026 at 06:09 PM

Masadan sahaya Ukrayna gerçeği

NATO üyesi 32 ülke lideri Ankara’daki tarihi zirvede geleceği tartıştı. Şimdi o kararların sahadaki karşılığını görmek için Ukrayna’ya gidiyoruz. CNN TÜRK ekibinden Büşra Arslantaş ve kameraman Caner Emre Kınacı’nın, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın Ukrayna ziyaretini takip etmek üzere, Polonya üzerinden hava, kara ve demir yoluyla gerçekleştirdiği dört günlük o uzun yolculuk haberimizde.

Güvenlik gerekçesi ile önce, savaşta değilse de savaşın nefesini adeta ensesinde hisseden NATO ve AB üyesi, Ukraynanın bir dargın bir barışık 529 kilometrelik sınır komşusu Polonyaya uçuyoruz. Başkent Varşovadan aktarma yapıp Rzeszowa.Bulunduğumuz yer, Polonyadaki Rzeszów Uluslararası Havalimanı. Ukrayna sınırına yaklaşık 100 km mesafede ve işte bu yakınlık nedeniyle de NATO ülkelerinden Ukraynaya uzanan askerî ve insani yardımların en kritik lojistik merkezlerinden biri. Rusyanın Ukraynaya saldırılarını yoğunlaştırdığı dönemlerde güvenlik gerekçesiyle zaman zaman operasyonları aksasa da, yaralıların tahliyesinden yardım sevkiyatına kadar savaşın görünmeyen cephelerinden biri olmayı sürdürüyor.Havalimanına birkaç yüz metre mesafedeki Medivac Tıbbı Tahliye Merkezi bunun somut örneklerden biri. Avrupa Birliğinin, savaş başladıktan kısa süre sonra Ukrayna'daki çatışmalarda yaralanan veya acil tedaviye ihtiyaç duyan hastaların Avrupa genelindeki hastanelere güvenle nakledilmesini sağlamak amacıyla açtığı merkezin başında, 6 Şubat depremlerinde Türkiyeye yardıma koşan Adam Szyszka var. Ekip arkadaşı ise, savaş başlayınca ülkesi Ukrayna'dan Polonya'ya sığınan Marina.Marina Ukraynadan Polonyaya uzanan macerasına dair, Polonyaya geldim hastalarla çalışmak için çünkü ben psikiyatrım ve travma terapistiyim. Polonya artık benim ikinci evim. Hastalar Ukrayna'dan buraya geldiklerinde Ukraynaca konuşan biri tarafından karşılanmış olup rahatlıyorlar dedi.Rzeszów cephe hattı değilse de savaşa uzanan yolların en önemli duraklarından biri. Ve bu şehrin hikâyesi aslında yeni de değil.Polonyanın güney doğusundaki Rzeszow şehri hem 1. Dünya Savaşında hem de 2. Dünya Savaşında cephelerin ve işgallerin gölgesinde kalan, defalarca el değiştiren bir sınır kentiydi. Aradan geçen yüzyıla rağmen bugün de Ukraynaya açılan en önemli kapılardan biri olarak, barış ve savaşın arasındaki ince çizgide yaşamaya devam ediyor.Bir Rzeszow kenti sakini Şehir çok değişti çünkü Rzeszow, çatışmalar başladığında askeri malzeme sevkiyatı ve bunun gibi şeylerin merkezi haline geldi, şehre çok sayıda Ukraynalı geldi ifadelerini kullandı.Rusyanın 24 Şubat 2022de özel askeri operasyon diyerek Ukraynaya karşı başlattığı savaşta Polonya, hava sahasında Rus dronu tespit edip vuran ilk NATO üyesi ülke olmuştu. Yakın zamanda da İngiliz basını Rusyanın NATOyu test etmek için Polonya üzerinden provokasyona hazırlandığı hatta suçu Ukraynaya atacağını, bu istihbarata ulaşan ABDnin Polonyayı uyardığını yazmıştı.Bir başka Polonya vatandaşı, Rusyanın olası saldırıları karşısında Rusya tarafından tehdit ediliyor muyuz? Bilmiyorum bu Rusyanın duruma bakışına bağlı. Elbette tehlikeyi küçümsemiyorum ama bilmiyorum şu an tehdit altında hissetmiyorum dürüst olmam gerekirse diye konuştu. İLGİLİ HABER Dünya Rusya-Ukrayna savaşında neler oluyor? Adım adım savaş coğrafyasına yaklaşıyoruz. Rzeszowdan sonra sıradaki durağımız, Ukrayna sınırına yalnızca 12 kilometre uzaklıktaki Przemysl.Przemysl Tren İstasyonu sıradan bir istasyon değil. Savaşın ilk aylarında bu peronlarda korku, belirsizlik ve umut aynı anda vardı. Ukraynadan ayrılmak zorunda kalan yüz binlerce insanın geçtiği en önemli duraklardan biriydi. Bugün ise aynı hat, bu kez ters yönde, Ukraynaya gitmek isteyen diplomatların, gazetecilerin ve yardım ekiplerinin kullandığı en önemli güzergâhlardan biri. Biz de birazdan Dışişleri Bakanı Hakan Fidanın Ukrayna ziyareti kapsamında resmî heyetle birlikte bu istasyondan hareket edeceğiz. Bundan sonrası sıradan bir uluslararası tren yolculuğu değil. Savaş tehdidini her gün üzerinde hisseden Avrupa Birliği ve NATO sınırlarını geride bırakıp, 4,5 yıldır savaşı her gün yaşayan Ukraynaya geçeceğiz. Ve güvenlik gerekçesiyle sivil uçuşların yapılmadığı başkent Kieve zırhlı trenle gideceğiz.Macron, Merz, Starmer gibi liderlerin de Ukrayna ziyaretlerinde kullandığı zırhlı tren ile Kieve yolculuk yaklaşık 10 saat sürüyor. İlerledikçe AB toprakları geride kalıyor ve savaşın gölgesinde yaşam mücadelesi veren Ukrayna toprakları var önümüzde.Saat akşam 10'a geliyor. Emre ile otele eşyalarımızı bırakıp hemen birkaç yüz metre ilerideki Mykhailivska Meydanında bant çekmeye gidiyoruz.Burası Kievin kalbi, Ukrayna Dışişleri Bakanlığının hemen önü. Ama bu meydan artık sadece diplomasiye ev sahipliği yapmıyor. Arkamda gördüğünüz tanklar ve zırhlı araçlar, Rus ordusundan ele geçirilen ya da savaşta imha edilen gerçek savaş araçları. Ukrayna bunları bir müzeye kaldırmak yerine başkentin en görünür noktalarından birine yerleştirdi. Çünkü vermek istediği mesaj çok net: Savaş bu şehrin kapısına kadar geldi, ancak Kiev düşmedi. Diplomasi ile savaşın enkazı bugün burada, birkaç metre arayla yan yana duruyor. Bu çekimin üzerinden 3 saat bile geçmeden gece yarısı sirenler ve patlama sesleri yankılanıyor Ukrayna'nın kalbi Kievde. Rusya bir kez daha füzelerle saldırıyor Ukrayna'ya. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın Kiev'de olduğu bilinerek burada bir hava saldırısı gerçekleştiğini anlıyoruz; çünkü sirenler çalmaya başladı ve sonrasında da hemen hava savunma sistemleri devreye girip onu gökyüzünde imha ettiğini gördük. Aslında Ukraynalılar için çok sıradan bir an. Türk heyet Kieve ayak bastıktan hemen sonra yapılan bu hava saldırısı açık havada yapılan Fidan-Sybiha görüşmesi ve Bakan Fidan'ın Kiev sokaklarındaki yürüyüşü ile yanıtsız bırakılmasa da Rusyadan açık bir mesaj. Ukraynalılar içinse Rus bombardımanı günlük yaşamın artık bir parçası. Ukraynalı bir kadın, Muhtemelen insanlar iddialardan açıklamalardan yoruldu bu savaş ne zaman biter sorusundan da sıkıldık. Bitirmek için her şeyi yapıyoruz. Hayatta ertelediğimiz şeyler oluyor sıklıkla örneğin Kieve bu seyahati 3 yıl boyunca erteledik ve sonunda trenle geldik. Yolda haberleri okurken gece kaç yangın çıktığı yazıyordu. Elbette çok kötü ama ne yapalım? dedi. Savaş özellikle son aylarda çıkmaza girmiş durumda. Ukrayna ilk kez savaşın seyrini kısmen değiştirebildiğini düşünüyor; çünkü Rusyayı artık sadece cephede durdurmak yerine, Moskova, St. Petersburg, petrol rafinerileri, enerji tesisleri, lojistik merkezler, deniz üsleri gibi hedefleri sürekli vuruyor. Kendi ürettiği silahların da katkısıyla.Yani artık sadece savunmada değil. Hatta Kiev buna uzun menzilli yaptırımlar diyor. Savaş sadece bizim şehirlerimizde evlerimizde yaşanmayacak. Biz yandıkça Rusya da yanacak mesajı veriyor, Putin, üzerindeki siyasi ve ekonomik baskıyı artırmaya bakıyor. Petrol devi Rusya'da yarattığı yakıt krizi örneğinde olduğu gibi. Ukrayna Dışişleri Bakanlığında çalışan Vitali Bey de son 1 yıla dikkat çekiyor.Ama Rusya hala balistik füze üstünlüğüne sahip, Ukrayna'nın enerji altyapısını vuruyor, sivil yerleşimlerini hedef alıyor, patriotların yetişemediği alanlarda ağır hasar veriyor. Yani Ukrayna, Rusyanın canını acıtsa da Rusya, Ukraynayı daha ağır yaralamaya devam ediyor.İşte bu nedenle de Türkiye'nin ev sahipliği yaptığı NATO Zirvesi ve zirve marjında Zelenski'nin Erdoğan ve Trump'la yaptığı görüşmeler ve sonrasındaki Avrupa temasları Ukrayna açısından kritikti. Çünkü Zelenskinin asıl istediği daha fazla tank ya da daha fazla top değildi. En önemli talebi patriotlardı. Hatta artık bunun da ötesi, patriot hava savunma füzelerini üretme lisansıydı. Ve son açıklamalara bakılırsa ABD buna olumlu yaklaşıyor. Zelenski yönetimi, ülkesinin hava savunma kapasitesini tamamen bağımsız hale getirecek tarihi askeri üretim planları üzerinde çalışıyor. 2026 sonuna kadar patriot füzelerini yerli imkanlarla üretme kabiliyetine ulaşmayı hedefliyor. Ama ABD sistemleriyle sınırlı kalmamakta da kararlı. Avrupalı ortaklarıyla da kritik üretim anlaşmalarına imza attı. İtalyan hükümetinin de tam desteğiyle, Fransız tarafıyla yeni nesil SAMP/T sistemlerinin üretimi için el sıkışıldı. Hava savunmasının bel kemiği olacak aster 30 füzeleri ile uzun menzilli SCALP seyir füzelerinin üretimi için izin ve lisansları güvence altına aldı. Rusyanın balistik füze tehdidine karşı Ukrayna öncülüğünde geliştirilen Avrupa ortak anti-balistik savunma sistemi Freyja projesini açıkladı. Ancak yeni bir kış yaklaşırken savaşın girdiği çıkmaz ve bunca silahlanma, yıpratma savaşı, yok etme savaşına mı dönüşecek soru ve endişesini beraberinde getiriyor. Kaldı ki şimdiden iki tarafın ölü yaralı kayıp asker sayısının 2 milyonu bulduğu belirtiliyor.Hem Zelenski hem de Putin, Trump'ı yanına çekmeye çalışırken Trump'ın, savaşın siyasi ve moral sorumluluğundan vazgeçtiği, Çin ile teknoloji ve ticaret savaşı başta olmak üzere kendi önceliklerine odaklandığı değerlendirmesi yapılıyor. Kendi içindeki görüş ayrılıklarının yanı sıra, perde önüyle arkasında farklı söylemleriyle dikkat çeken Avrupa'nın ise Ukrayna'nın bu savaştaki kazanç ve kayıplarını kendisininmişçesine sahiplenmesine rağmen tam da savaşın içine girmediği; devam eden silahlanma politikasının, savaşa ihtiyaç duyacağına işaret eden bir veri olduğu ancak ekonomik olarak sürdürülebilir olmadığı analizlere yansıyor. Mevcut tabloda hem Rusya hem de Ukrayna savaşı bitirmeyi görüşmeye hazırız dese de temel anlaşmazlıklar masada duruyor. En büyük anlaşmazlık Ukrayna'nın doğusunda yer alan, ülkenin endüstriyel merkezi konumundaki Donetsk. Rusya, Donetsk'in aynı adı taşıyan başkenti de dahil olmak üzere bölgenin yaklaşık %85'ini elinde tuttuğunu söylüyor. Bölgenin geri kalanının da teslim edilmesini istiyor. Ukrayna ise savaşla kaybetmediğimiz yeri vermeyiz diyor.Rusya'nın 2014'te yasadışı ilhak ettiği Kırım'ın geleceği, Ukraynanın hem AB hem de NATOya katılma isteği, güvenlik garantileri, Zaporijya Nükleer Santrali, olası bir ateşkesin nasıl denetleneceği, Avrupa askerlerinin olası rolü de temel anlaşmazlıklar listesindeki maddeler arasında. Kiev'den ayrılırken geride yalnızca siren seslerini değil; cevabı hala bulunamamış soruları da bırakıyoruz. Bu savaşın nasıl başladığı artık tarihin konusu. Nasıl biteceği ise diplomasinin en büyük sınavı olmaya devam ediyor. Tablo son derece zorlu olsa da Türkiye, kalıcı barış çabalarından vazgeçmiş değil. İlk etapta doğrudan liderler görüşmesi değilse bile geçen yıl mayıs, haziran ve temmuz aylarında 3 tur yapılan İstanbul barış müzakerelerinin yeniden başlatılması için diplomasi trafiği hız kesmeden sürdürülüyor. Türkiye'nin barışçıl çabaları ve gücü halkların da takdirini topluyor.Ukraynalılar Türkiyenin barış çabalarına ilişkin, Umuyoruz ki şu anki desteğiniz hep sürer. Türkiye, Karadeniz bölgesinde çok önemli bir aktör ve bu nedenle Türkiyenin pozisyonu bizim için çok önemli. Bence Türkiye büyük rol oynayacak çünkü sizin ordunuz var. Sözü olan, söz söylemesi gereken pozisyondasınız, Avrupanın tamamı bunun farkında olmasa bile. Teşekkürler Türkiye, Tanrı sizi korusun Türkiye şeklinde konuştu. İLGİLİ HABER Dünya Rusya-Ukrayna savaşında neler oluyor?

This is a summary. Read the full article at the original source.

Read full article at cnnturk

Back to news feed